Różnice między CMYK a RGB w druku

Aby zrozumieć ten problem, musimy cofnąć się do lekcji plastyki i fizyki. Ekran i papier tworzą kolory w diametralnie inny sposób.

1. RGB: Światło (Ekran)

Twój monitor, telefon i telewizor używają modelu RGB (Red, Green, Blue).

Jest to model addytywny (dodawanie światła).

• Jak to działa: Ekran jest czarny. Aby uzyskać kolor, zapalamy kolorowe diody.
• Mieszanie:
  • Czerwony + Zielony = Żółty (tak, w świetle to działa inaczej niż w farbach!).
  • Czerwony + Zielony + Niebieski (w pełnej mocy) = Czysta Biel.
• Cechy: RGB potrafi wyświetlić niesamowicie jaskrawe, neonowe kolory, ponieważ źródłem jest światło uderzające prosto w Twoje oko.

2. CMYK: Farba (Druk)

Twoja drukarka (atramentowa i laserowa) oraz wielkie maszyny drukarskie używają modelu CMYK.

Jest to model subtraktywny (odejmowanie światła).

• Skład:
  • Cyan (Błękitny/Turkusowy)
  • Magenta (Karmazynowy/Różowy)
  • Yellow (Żółty)
  • Key (Black – Czarny)
• Jak to działa: Papier jest biały (odbija światło). Kiedy kładziesz na nim tusz, zasłaniasz biel. Tusz pochłania (odejmuje) część światła, a Ty widzisz to, co się odbiło.
• Mieszanie:
  • Cyjan + Magenta + Żółty = Ciemny, brudny brąz (teoretycznie czerń, ale w praktyce błoto). Dlatego potrzebny jest czwarty barwnik – K (Czarny), aby nadać głębię i ostrość tekstowi.

3. Wielkie Rozczarowanie: Dlaczego kolory blakną?

Tu dochodzimy do sedna.

Przestrzeń barwna RGB (to, co widzi oko i ekran) jest ogromna.

Przestrzeń barwna CMYK (to, co da się wymieszać z 4 tuszów) jest znacznie mniejsza.

• Problem: Istnieją kolory w RGB (np. jaskrawy neonowy zielony, elektryczny błękit, soczysta pomarańcza), których fizycznie nie da się uzyskać mieszając cyjan, magentę, żółty i czarny.
• Efekt: Kiedy drukujesz zdjęcie z takimi kolorami, drukarka musi „oszukiwać”. Zastępuje neonowy kolor najbliższym możliwym odpowiednikiem w CMYK, który zazwyczaj jest bardziej matowy i „brudny”.

4. Czarny to nie zawsze Czarny (Pro Tip)

W druku czarny tekst i czarne tło to dwie różne rzeczy.

A. Czarny Tekst (100% K)

W dokumentach tekstowych używamy tylko czarnego tonera/tuszu.

• Skład: C:0, M:0, Y:0, K:100.
• Zaleta: Tekst jest ostry, bo drukuje go tylko jedna głowica. Nie ma ryzyka, że kolory się „rozjadą” i literki będą miały kolorową poświatę.

B. Głęboka Czerń (Rich Black) – do grafiki

Jeśli drukujesz duże czarne tło używając tylko czarnego tuszu (K:100), wyjdzie ono ciemnoszare/grafitowe. Aby uzyskać „smołę”, graficy dodają pozostałe kolory.

• Skład (Przykładowy): C:60, M:40, Y:40, K:100.
• Efekt: Drukarka kładzie grubą warstwę wszystkich tonerów. Czerń jest nasycona i błyszcząca.
• Uwaga: Nigdy nie używaj „Rich Black” do małego tekstu! Jeśli papier przesunie się o milimetr, tekst stanie się nieczytelny.

5. Jak przygotować plik, żeby nie było wstydu?

Jeśli drukujesz u siebie w biurze – sterownik drukarki sam przeliczy kolory „w locie”. Efekt będzie akceptowalny, ale nie idealny.

Jeśli wysyłasz projekt do profesjonalnej drukarni (wizytówki, ulotki):

1. Projektuj w CMYK: W programie graficznym (Photoshop, Illustrator, InDesign) od początku ustaw tryb kolorów na CMYK.
2. Konwersja: Jeśli masz zdjęcie w RGB, przekonwertuj je na profil CMYK (np. Coated FOGRA39) jeszcze na komputerze.
   • Dlaczego: Zobaczysz na ekranie, jak kolory „zgasną”. Będziesz mógł je ręcznie poprawić (rozjaśnić, dodać kontrastu), żeby uratować wygląd zdjęcia, zamiast zdawać się na automat drukarki.
3. Unikaj neonów: Projektując logo do druku, nie używaj jaskrawych kolorów „z monitora”, bo w druku wyjdą buro.

6. Podsumowanie: RGB vs CMYK w pigułce

FAQ – Najczęściej zadawane pytania